Lokale bestuurders in Wuhan gaven later toe dat zij ook ‘klokkenluider’ dokter Li Wenliang (hij stierf door het virus) monddood hadden willen maken.

NEW YORK – Ambtenaren in de Chinese provincies Wuhan en Hubei hebben ‘eind december en begin dit jaar’ uit alle macht geprobeerd informatie voor de centrale overheid verborgen te houden over uitbraken met het toen nog onbekende coronavirus. Dat meldt The New York Times, die put uit gegevens van inlichtingendiensten.

In een poging de zwaar opgelopen spanningen te verminderen tussen de Verenigde Staten en China inzake de verantwoordelijkheid voor het ontstaan van de coronacrisis, richten de Amerikaanse pijlen zich nu niet langer op de centrale leiders in Peking maar op lokale verantwoordelijken. In de genoemde provincies vonden (het eerst in de miljoenenstad Wuhan) uitbraken plaats van het nu als SARS-Cov-2 bekend staande virus.

Genuanceerd

Terwijl president Trump de Chinese president Xi Jinping bijna persoonlijk verantwoordelijk hield voor het wereldwijd uit de hand lopen van de aanvankelijk lokale epidemie, komen inlichtingendiensten – aldus de NYT – in een intern rapport tot een genuanceerder beeld. Aanvankelijk werd door Trump meer dan gesuggereerd dat de Chinese Communistische Partij de eerste uitbraak had verhuld en het virus doelbewust over de wereld had laten verspreiden. Donald Trump zei onder meer: ,,Ze (de Chinezen) hadden dit (de wereldwijde uitbraak) nooit mogen laten gebeuren”, en hij sprake over een Chinese dekmantel. President Xi was beheerst boos. Trump kon zich nauwelijks bedwingen en overwoog zelfs een moment alle betrekkingen met China te verbreken. ‘De beschuldigingen sloten aan bij het advies van de campagnestrategen van Trump om China hard aan te pakken’, analyseert de NYT nu.

In ongewisse

Maar volgens Edward Wong, Julian E. Barnes en Zolan Kanno-Youngs, onderzoeksjournalisten van The New York Times, hielden lokale functionarissen in centraal China de ambtenaren in Peking wekenlang in het ongewisse over de verwoestende kracht van het onbekende, nieuwe virus. Dát beeld zou weleens kunnen kloppen. Eind december 2019 meldde oogarts dr Li Wenliang op Weibo (het Chinese Twitter) dat zeven patiënten in het Wuhan Central Hospital waren opgenomen met een virus dat op SARS leek. In een chatgroep van oud-studiegenoten beschreef Li de symptomen als ‘een eveneens ernstig acuut ademhalingssyndroom, gelijkend op SARS’. Hij had gelijk, in al zijn details.

Verrader

Met deze goedbedoelde melding van een toen in potentie mogelijk groot aanstaand gezondheidsprobleem, raakte Li een open zenuw in China. Onmiddellijk kwam hij in conflict met lokale bestuurders. Vier dagen na zijn melding op het sociale medium werd Li Wenliang door de lokale politie van Wuhan ondervraagd. Hij werd niet geloofd door zijn ondervragers, onder wie ook vertegenwoordigers van de Communistische Partij van China. Hij werd gekapitteld voor het verspreiden van valse informatie en het ‘ernstig verstoren van de sociale orde’.

‘Wat hij had beweerd was niet waar, waren leugen, verzinsels’ werd gezegd. De jonge medicus werd gedwongen een verklaring te ondertekenen waarin hij zijn ‘leugens’ moest toegeven. Op 10 januari van dit jaar, werd dokter Li ziek. Hij bleek besmet met het virus waarvoor hij juist had willen waarschuwen. Het kwam hem op een publieke vernedering te staan, hij werd een verrader genoemd. Maar Li betaalde de hoogste prijs – hoger dan deze uitbrander van lokale bestuurders: het kostte hem zijn leven. Hij was een van de eerste artsen ter  wereld die aan het virus stierf, 34 jaar jong.

Verontschuldiging

Enkele maanden na het overlijden van de oogdokter, die eigenlijk alsnog een heldenstatus verdient, gaven lokale autoriteiten toe dat zij hem ten onrechte hadden beschuldigd in hun poging het gevaar van het virus te verhullen. Zij boden Li alsnog hun verontschuldigingen aan.