'Geniet zoveel mogelijk van de zon, want dat is gezond voor je!'

LUND (Zweden) – Een revolutie in zongedrag. Dat is wat een groot Zweeds onderzoek naar de effecten van zonnen in gang zet. Een van de wetenschappelijk onderzoekers is professor Håkan Olsson. Hij stuit in eigen land op weerstand over zijn opvattingen over zongedrag. Het maakt hem geen tegenstander van UV-stralen: ,,Geniet er zoveel mogelijk van want dat is gezond. Een verbrande huid moet je wel voorkomen!”

Zon is gezond!

Professor Håkan Olsson werkt als hoogleraar op de afdeling Epidemiologie en Kanker van de medische faculteit aan de Lund Universiteit in Zweden. Hij vertelt over de telefoon: ,,We hebben uit recent wetenschappelijk onderzoek, verricht onder bijna 30.000 Zweedse vrouwen, meer dan voldoende bewijs voor onze veranderde inzichten. Mijn advies luidt dan ook: zorg ervoor dat je zónder anti-zonnebrandmiddelen naar buiten gaat. De kans op onder meer hart- en vaatziekten keldert hierdoor spectaculair.”

De Zweedse arts en onderzoeker raadt zijn landgenoten aan om tussen de middag buiten in het zonnetje hun lunch op te eten. “Maar ga niet bakken op bijvoorbeeld een strandbedje. Klussen, tuinieren, wandelen of fietsen daarentegen mag wel: dan beweeg je en dan krijg je alle plussen van de zon.”

Melanoom

In een televisie interview vertelde de hoogleraar dat hij al sinds de jaren 80 mensen met een melanoom volgt. Hij vond daarbij niet dat anti-zonnebrand tegen deze ernstige vorm van huidkanker beschermt: “Integendeel. Sommige studies laten zelfs een verhoogd risico daarop zien als zo’n crème wel gebruikt wordt. En mocht er toch een andere vorm van huidkanker ontstaan, dan is dat goed te behandelen. Want die zijn, mits je er op tijd bij bent, niet dodelijk. Bovendien weegt dat niet op tegen de genoemde voordelen.”

De afgelopen decennia kwamen uv-stralen in een steeds kwader daglicht te staan. De zon is gecriminaliseerd en dat is niet terecht, zegt de Zweedse hoogleraar. “Want dit hemellichaam zorgt voor de aanmaak van twee belangrijke stoffen: vitamine D en stikstofoxide. Beide hebben een belangrijke functie.”  Al ruim tien jaar geleden verscheen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde een pleidooi over het belang van meer vitamine D.

Tekst leest door onder fotoFoto: Sarah Bernier/PIXABAY

Professor Olssen geeft aan dat deze stof in de huid wordt aangemaakt onder invloed van UVB stralen: “Maar doordat mensen veel te weinig in de zon zitten, en ook doordat in Nederland dit hemellichaam vaak te weinig kracht heeft, is met name de vitamine D3 spiegel in het bloed bij de meeste mensen te laag. Wetenschappers wijzen erop dat dit ook wereldwijd het geval is. Uit ander onderzoek blijkt uit dat er een relatie bestaat tussen een tekort aan vitamine D en onder andere hart en vaatziekten.”

Verbeterde weerstand

Zodra een zonnestraal het lichaam raakt, komt daardoor ook het gas stikstofmonoxide (NO) vrij in het bloed. Dokter Olssen: “Dat is gunstig want die stof reguleert vaatspanning. Veel mensen lijden aan een te hoge bloeddruk en de zon helpt om die te verlagen. Het is zelfs een van de krachtigste bloeddrukverlagers.” De professor stelt verder: ,,Vaatverwijding zorgt ervoor dat de circulatie verbetert, zowel in de grotere als in de kleinere vaten. Daarnaast kent stikstofoxide nog meer positieve effecten: het verbetert onder meer het immuunsysteem. Bovendien gaat het aderverkalking tegen, ook van belang voor een betere doorbloeding van je hart.”

Voorkom verbranding

Natuurlijk zijn er ook nadelen: ga je in het voorjaar lang en onbeschermd in de zon dan kan je huid verbranden. Professor Olssen: “Verbranding beschadigt het DNA. Dat vergroot het risico op het ontstaan van huidkanker. Laat je huid daarom langzaam aan de stralen wennen. Want verbranding is echt uit den boze en dat voorkom je door steeds iets langer in de zon te blijven.”

Reactie van het KWF Kankerbestrijding:

Annebel Schipper van KWF benadrukt juist het belang van zonbescherming: ‘Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland, met 70.000 gevallen in 2019 en dat aantal is alleen maar stijgende. Ook als je beschermd bent tegen de zon door zonnebrand, schaduw of kleding, krijg je nog vitamine D binnen. Daarbij weten we uit onderzoek dat de helft van de verbrandingen veroorzaakt wordt door vergeten zonmomenten als sporten, fietsen of wandelen. Daarom adviseert KWF ook tijdens die momenten iedere twee uur in te smeren met minimaal factor 30 en de schaduw op te zoeken tussen 12 en 15 uur. Zodat er hopelijk in de toekomst minder huidkanker in Nederland gediagnosticeerd word. Wil je jouw persoonlijk zonadvies op jouw locatie? Bekijk dan de KWF Zonadvies App.’

Voor meer over lifestyle-journalist Lizet van Triet, zie ook: